Bazen aklımıza çok iyi fikirler gelir.

Ama sonra o fikir sessizce bir köşeye çekilir. Çünkü biz onu korkularımızla birlikte gömeriz.

Fikir dediğin şey, tek başına bir anlam taşımaz.

Kafanda dönüp durur, o kadar. Asıl mesele, onu hayata geçirecek cesareti bulmaktır.

Peki neden korkarız? Neden harekete geçemeyiz?

Çünkü erteliyoruz.

Her şey tam olsun istiyoruz. Uygun zaman gelsin, kafamız rahat olsun, içimize sinsin… Ama dürüst olalım: Hiçbir zaman tam anlamıyla “hazır” hissetmeyeceğiz. Çünkü hayat hep bir şekilde belirsizdir.

O yüzden “yarın”, “sonra”, “haftaya” gibi kelimeler fark etmeden bizi geride tutar. Bugün dışında her kelime, aslında ertelemenin başka bir halidir.

Ve işin kötüsü, ertelediğimiz her şey zamanla gözümüzde büyür. Korkular artar, içten içe kendimize olan güvenimiz azalır.

Oysa bir adım atınca, işler değişir. Aksiyon, korkuyu azaltır. Güveni artırır.

Her adım, bir sonrakini daha kolay kılıyor.

Eğer içinde bir şey kıpırdanıyorsa, bekleme.

Benjamin Franklin’in dediği gibi:

“Erteleyebilirsin, ama zaman seni beklemez.”

Bugün başla.

Küçük de olsa bir adım at. Çünkü sen bir adım atmadıkça hiçbir şey değişmeyecek.

Sevgiyle.

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Damlanın içindeki okyanus

• Bereket

• Öğretmek fark yaratır

• Küçük iyileştirmeler neden daha iyidir?

• Hız her şeyi değiştirir

Mevlana diyor ki, “Sen okyanusta bir damla değilsin, bir damlanın içindeki okyanussun.”

Son zamanlarda beni en çok etkileyen sözlerden biri bu oldu.

Rumi, bu sözle aslında hepimizin içinde taşıdığı ilahi özü hatırlatıyor.

Çoğu zaman insanlar aradıkları anlamı, huzuru ve mutluluğu dış dünyada ararlar. Arkadaşlarında, eşlerinde, başarıda ya da maddi şeylerde…

Oysa neyi aradıklarını tam olarak bilmezler. Bazen bulduklarını sanarlar ama yine de tatmin olmazlar. Çünkü farkında olmadan kendilerinden, özlerinden uzaklaşırlar.

Hayat ise en iyi öğretmendir; denedikçe, yanıldıkça insan öğrenir.

Ve bir noktada anlar ki, asıl aradığı şey kendi içindedir. Bu biraz tasavvufi bir yaklaşım gibi görünse de, derin bir gerçeği barındırır: İnsan, dışarıdan çok kendi içine bakmayı öğrenmelidir.

Çünkü dışarıda umutsuzca aradığı her şey, aslında içindeki o sonsuz denizin derinliklerinde gizlidir.

Steve Jobs ve Beatles gibi isimlerin hayatlarının bir döneminde Hindistan’a gitmelerinin temelinde de bu arayış yatıyordu. Onlar da içsel farkındalıklarını artırmak, dış dünyada bulamadıkları cevapları içlerinde aramak istemişlerdi.

İnsan, kendini tanıdıkça ve kendi içindeki okyanusu keşfettikçe daha huzurlu, daha yaratıcı ve daha başarılı olur.

Çünkü gerçek güç, dışarıda değil, insanın kendi özündedir.

Sevgiyle kal.

Geçtiğimiz haftalarda bir davete katıldım.

Bölgemizin başarılı iş adamlarından birisine “30 yıllık bir aile şirketine sahipsiniz, bu kadar büyük bir operasyonu nasıl başarılı bir şekilde yönetebiliyorsunuz?” diye soruldu.

İş adamı, bir hikaye ile soruyu yanıtladı.

Çok hoşuma gittiği için paylaşmak istedim.

“

Bir zamanlar iki kardeş varmış.

Büyüğünün adı Halil, küçüğünün adı İbrahim imiş.

Halil, evli ve çocuklu, İbrahim ise bekarmış.

Bu iki kardeşin ortak bir tarlaları varmış. Ne ekerlerse hasat zamanı paylaşırlarmış.

Birisi çuvalı doldururken, sırası ile diğeri çuvallarını taşırmış.

İbrahim, çuvalları doldururken, “Ağabeyim evli, çocuklu. İhtiyacı vardır” diye düşünüp kendi payından abisinin çuvallarına hep fazla koymuş.

Halil, çuvalları doldururken, “Kardeşim bekardır, ev kuracak, düzen kuracak. İhtiyacı olacak” diye düşünüp kardeşinin çuvallarına hep fazla eklemiş.

Kardeşlerin bu güzel tutumu, buğdaylarındaki bereketi arttırmış. Günlerce taşımışlar ama buğdayları bitirememişler.

Ambarları dolmuş taşmış.

Buna “Halil İbrahim Bereketi” denmiş.

”

Sonuna kadar katılıyorum, daha iyi anlatılamazdı !

Tüm ortaklıklar, kardeşlikler ve işbirlikleri bu şekilde olmalıdır.

En güzeli herkesin kazandığı, herkesin birbirini düşündüğü zaman ortaya çıkar.

Sen işlerini iyi niyetle yap, Allah bereketini artıracaktır.

Sevgi ile.

Amerika’nın yüzme sporunda ne kadar başarılı olduğunu biliyoruz.

Yüzme deyince de akla ilk gelen isim tabiki Michael Phelps. Michael Phelps, olimpiyat tarihinin en çok madalya kazanan sporcusu.

Bugünlerde Michael Phelps’in koçu olan Bob Bowman'ın yazdığı “The Golden Rules“ adlı kitabı okuyorum.

Kitabın içerisinde ilham verici bulduğum bir diyaloğu sizlerle paylaşmak isterim.

Yüzücüler psikolojik olarak güçsüz hale düştüklerinde bir spor psikoloğu onlara destek oluyor.

Diyalog şu şekilde.

Psikolog : “Yarışmaya gittiğinde ne yapacaksın?”

Yüzücü : “Madalya kazanacağım, rakibimi yeneceğim, para kazanacağım“

Psikolog : “Hayır, senin işin A noktası (başlangıç) ile B noktası (bitiş) arasında mümkün olduğu kadar hızlı yüzmektir.

Hızlı yüzmenin rakiple veya madalya ile hiçbir ilgisi yoktur.

Yalnızca hızlı yüzmeye ve yarış planınına odaklanman önemlidir. Madalyalar, para, yarış, kulvar, diğer yüzücüler, sosyal medya; bunların hepsi seni yavaşlatmaktan başka işe yaramayan alakasız gürültü kaynaklarıdır.

Eğer tüm ilgisiz şeyleri içeri çekersen, bu işleri kaotik hale getirecektir.

Basit tut.”

Katılmamak elde değil.

Çok fazla şey hakkında endişeleniyoruz, kontrol edemediğimiz birçok etkenin günlük performanslarımızı etkilemesine izin veriyoruz.

Yanlış şeylere odaklanmak, daha fazla gürültü ile uğraşmak anlamına geliyor. Oysa asıl amaç günlük performans ve ilerlemek olmalıdır.

Bunun için de basit tutmalı ve işin kendisine odaklanmalıyız.

Sevgi ile

Geçtiğimiz hafta, içerisinde bulunmaktan çok keyif aldığım projelerden birisi olan "Limitless Makers 4.0" etkinliğine katıldım.

Türkiye genelinden özenle seçilmiş, ülkemizin farklı şehirlerinden gelen, hepsi çok parlak zekaya sahip 50 lise öğrencisi ile bir araya geldim.

Öğrenci arkadaşlar ile girişimciliği konuştuk.

Öğrencilerden birisi “Bir girişimcide olması gereken en önemli özellik nedir?” diye sordu.

Aklımıza çalışkanlık, vizyon, risk alma, problem çözme ve iletişim gibi bir çok şey gelebilir.

Ancak bence en önemlisi pozitif tutumdur.

Eğer tutumunuz doğru ve pozitif değilse yukarıdakilerden hiçbiri fayda sağlamaz.

Hangi işi yapıyorsan yap bu geçerlidir.

Kırılmak, geri çekilmek ya da devamlı bir şeylerden yakınmak seni bir yere götürmez. Hedefini belirleyip ona gitmek için gerekli pozitif tutumu göstermen gerekir.

Peki pozitif tutum nasıl geliştirilir?

Öncelikle negatif etkenlerden (insan, çevre, sosyal medya vb.) uzak durmak gerekir. Yaşadığımız her günün, gideceğimiz yol üzerinde büyük bir önemi var. Pusulamızın gösterdiği yönde ilerlerken başka insanların ya da durumların gögelsinde kalamayız.

Bilinçli bir şekilde doğru tutumu sergileyebileceğimiz ortamları oluşturmamız gerekiyor. Tutum doğuştan gelen bişey değil. Geliştirilmesi gereken bir alışkanlıktır.

Bir karikatür var, sanırım hepimiz görmüşüzdür.

İki mahkum, bir hapishanenin penceresinden dışarı bakarlar.

• Birisi yerdeki çamuru görür

• Diğeri gökyüzündeki maviyi

Siz hangisisiniz?

Sevgi ile.

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Her şeyi değiştiren tek şey

• Saat ve pusula

• Başarı tehlikelidir

• Kutunun dışı

• Mavi kablo mu, kırmızı kablo mu?

Üretkenlik ve zamanı verimli kullanmak hepimizin üzerinde durduğu en önemli konulardan birisi.

Bu yazımda ilginç bulduğum bir tekniği sizinle paylaşmak istedim.

Pomodoro tekniği, Francesco Cirillo tarafından 1980'lerin sonlarında geliştirilen bir zaman yönetimi yöntemidir.

Çalışmayı, kısa molalarla ayrılmış, genellikle 25 dakika uzunluğundaki aralıklara bölmek için bir mutfak zamanlayıcısı kullanır.

İstediğiniz zaman yapılandırmasını kullanabilirsiniz, ancak popüler olanı, 5 dakikalık arayla 25 dakikalık çalışma ve ardından her dört çalışma döngüsünde 15 dakikalık ara vermektir.

Yöntem 6 adımdan oluşuyor.

1. Hangi görevin yapılacağına karar verilir.

2. Pomodoro timer istenen süreye (25 dakka ya da size en uygun olan) göre ayarlanır.

3. Görevin üzerinde çalışma yapılır.

4. Süre bitince 5, 10 dakika bir mola verilir.

5. Mola bitince işe geri dönülür ve 4 defa bu döngü devam eder.

6. 20-30 dakikalık uzun bir mola verilir. Sonra 2. adıma geri dönülür.

Süreleri takip etmek için telefonunuzu kullanmayın. Telefonunuzu elinize aldığınızda sizi bölecek başka şeyler dikkatinizi dağıtabilir.

Akıllı saatiniz ya da bilgisayarınızda işletim sisteminize özel bir zamanlayıcı daha verimli olacaktır.

Bu şekilde bir teknik kullandığınızda zamanının ne kadar değerli olduğunu, görevlerin ne kadar zaman aldığının farkına varıyorsunuz. Bu da size günlük karmaşanın yerine daha sistemli olmanın önemini gösteriyor.

Unutmayalım bir işin acil olması, önemli olduğu anlamına gelmez. Bu konu ile ilgili yazım burada.

Sevgi ile.

Herkesin kendine özel bir pusulası ve bir de saati vardır.

Pusula hayatınızda önemli olanı, saat ise zamanı nerede harcadığınızı temsil eder. Eğer harcadığınız zaman pusulanızın gösterdiği yönde ise mutlu, değil ise mutsuz olursunuz.

Bu nedenle yaptığınız işlerin, hayatınızı en çok etkileyen, en önemli şeylere katkı sağlaması gerekir.

Tersi durumda sorunlar başlar.

Hepimiz çok yoğun çalışırız, krizler yönetiriz, ufak tefek demeden tüm işleri en iyi şekilde yapmak için didinir dururuz. Gün içerisinde bir çok telefon görüşmesi, toplantı ve etkinlik yaparız. İşleri yetiştirebilmek için mesailere kalırız, sabahları erken kalkarız. Daha hızlı olmamız gerektiğini, daha fazla zamana ihtiyacımız olduğunu söyler dururuz.

Ama kendimize şunu sormayız, “Bütün bu çabalar beni gitmek istediğim yere götürüyor mu?“

Eğer götürmüyor ise, bir çok iş yapmış ama tatmin olamamış bir şekilde buluruz kendimizi. Çünkü yaptığımız şeyler pusulamızın gösterdiği yönde değildir.

Bir şeyin acil olması onun önemli olduğu anlamına gelmez. Hayat, merdiveni yanlış duvara dayamış bir çok insanla doludur.

Acil işlerin, pusulamızı bozmasına izin vermemeliyiz.

Tırmanırken pusulayı devamlı kontrol etmek gerekir. Bir şeye zaman ayırmadan önce “Bu gerçekten gitmek istediğim yer için bana katkı sağlar mı?” diye bakmak gerekiyor. Sağlamıyor ise ikinci plandadır.

Hepimiz kavanoz deneyini biliriz.

Kavanoza önce büyük taşları koyduğumuzda kavanoz dolmamıştır.

Küçük çakıl taşlarını kavanoza koyup, salladığımızda çakıl taşları büyük taşların aralarındaki boşlukları doldururlar. Ama kavanoz halâ tamamen dolmamış olur.

Kavanoza kum döktüğümüzde ise kum, çakış taşları ve büyük taşların arasındaki diğer boşlukları dolduracaktır. Ama bu da yeterli olmaz.

Kavanoza su eklediğimizde kavanoz tamamen dolacaktır. Artık boşluk kalmaz.

Eğer bu deneyde sıralama ters olsa idi büyük taşları kavanoza sokamazdık.

Büyük taşlar önemli şeyleri ifade eder. Günümüze her zaman büyük taşları koyarak, sonrasında diğer şeyleri ekleyerek devam etmemiz gerekir.

Yaşam kalitesinin anahtarı pusuladadır.

İlerlediğimiz yön, hareket hızımızdan daha önemlidir.

Sevgi ile

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Her şeyi değiştiren tek şey

• Fikirler değersizdir

• Başarı tehlikelidir

• Kutunun dışı

• Mavi kablo mu, kırmızı kablo mu?

Bir bilgilendirme semineri için Gebze Ticaret Odası olarak Ankara’da idik.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, meclis üyelerini bilgilendirmek için harika bir program hazırlamış. Alanında çok deneyimli kişilerden bir çok şey öğrenme fırsatı yakaladım.

Ama bunlardan en önemlisi şu oldu.

Temsilin gücü.

Özellikle iki başarılı isimden çok güzel hikayeler dinledik. İhsan Ataöv ve Adnan Erbaş sahnede harikalar yarattılar.

Peki temsil hayatımızda ne kadar önemli?

Temsil konusunu hiç önemsemiyoruz. Bir tarzımız var ve öğrendiklerimize göre yaşıyoruz.

Hatta girişimci olarak aksine daha özgür olmalıyız, kuralları yıkmalıyız gibi düşüncelere sahibiz.

Ama içinde bulunduğumuz toplumların belirli kabulleri vardır. Bunları görmezden gelmemeliyiz.

Doğru temsil önemlidir.

Başarılı iletişim, doğru temsilin özünde yatar. Giyiminiz, hitabınız, beden diliniz ve tokalaşma şekliniz temsilinizi etkiler. Doğru temsil, şeffaflık, samimiyet ve doğruluk getirir.

Temsil konusunda özenli davranmak gerekiyor.

Çünkü yeni tanıştığınız biri, sizin hakkınızda 8 saniye içerisinde bir ön izlenime sahip oluyor. İletişiminizin gerisi artık bu ön izlenime göre ilerliyor. İyi bir izlenim bırakmak, işleriniz ve temsil ettiğiniz kurum için büyük bir önem taşıyor.

Siz bir ortama girdiğinizde şirketlerinizi, ekiplerinizi ya da organizasyonlarınızı temsil edersiniz. İnsanlar sizde ne görüyorlar ise ekiplerinizde de onu göreceklerini düşünürler. Doğru temsil, kişinin veya temsil ettiği kurumun güvenirliliğini artırır.

Bir kaç örnek vermek gerekir ise;

• Not alan birisi iseniz, ekibinizin de işini önemseyeceği düşünülür.

• Güzel giyiniyor iseniz, işinize de aynı özeni göstereceğiniz düşünülür.

• Nezaket gösteriyor iseniz, işinizi de nezaket ile yapıyorsunuz sinyalini verir.

Bir ortama gireceğimiz zaman bireysel değil, temsil ettiğimiz markaları, kurumları, toplulukları düşünerek hareket etmemiz gerekir.

Doğru temsil, kâr odaklı bir yaklaşımın ötesine geçer ve uzun vadeli başarı için önemli bir unsurdur.

Sevgi ile

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Her şeyi değiştiren tek şey

• Fikirler değersizdir

• Müşteri en iyi öğretmendir

• Mavi kablo mu, kırmızı kablo mu?

• Küçük adımlar

Hayatta her şeyi etkileyen, hatta değiştiren tek bir şey vardır.

O da güvendir.

Stephen M.R. Covey’in, “Güven” isimli kitabını okuyorum.

Kitap, güven konusunu derinlemesine ele alıyor. Okudukça gerçekten güvenin her şeyin temelini oluşturan tutkal görevi gördüğünü daha iyi anlıyorsunuz.

Hangi işi yapıyorsanız yapın, takımınızın ve iş yaptığınız insanların size güvenmesi çok önemli. Eğer güvenilir birisi iseniz yolunuz açıktır.

Çünkü hepimiz güvendiğimiz insanlarla iş yapmak isteriz.

Eğer bir ortamda güven var ise, sıkıcı sözleşmelere, gizli gündemlere ya da B planı gibi şeylere gerek kalmaz. Buralara harcanan eforları iş yapmaya, fark oluşturmaya harcayabilirsiniz. Güvensizlik size sadece zaman kaybettirmez, bu süreçleri yönetmek size ek maliyetler de getirir. Hız kaybettirir.

Güven ise hız getirir.

Öyle ise takımınız ve girişiminiz içerisinde bilinçli şekilde güveni geliştirmelisiniz.

Bir liderin amacı, güven telkin edecek şekilde sonuç üretmek olmalıdır.

Güven niyet ve yetkinliklerle ilgilidir.

Çok iyi niyetli biri olabilirsiniz ama bir alanda yetkinliğiniz yok ise güvenilir olamazsınız. Çok yetkin olabilirsiniz ama niyetiniz sorunlu ise yine güvenilir biri olamazsınız. Güvenilir olabilmek için bu iki değerin ortak bir paydada buluşması gerekir.

Güven nasıl gelişir?

Güven, verdiğiniz sözleri tutarak gelişir.

• Eğer kendinize sözler verip onları tutarsanız, kendinize olan özgüveniniz gelişir. Kendine güvenen biri başkalarına da güvenir.

• Eğer birilerine sözler verip o sözleri tutarsanız, o ilişki içerisindeki güven ortamı gelişir. Karşınızdaki kişi size güvenir.

• Eğer organizasyonunuz içerisinde sözler verip o sözleri tutarsanız, takımınız size güvenir. Bu da daha hızlı kararların alınmasına yardımcı olur ve hızınızı arttırır.

Dünya çok çabuk değişiyor.

Büyük balık artık küçük balığı yutamayacak. Hızlı balık, yavaş balığı yutacak.

Bu nedenle hepimizin hıza ihtiyacı var.

Uzun vadeli başarının anahtarı kesinlikle güvendir.

Sevgi ile.

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Teknik bilgi mi, karakter mi?

• Takım kültürü oluşturmak

• Öğretmek fark yaratır

• Küçük iyileştirmeler neden daha iyidir?

• Hız her şeyi değiştirir

Katılmıyor olabilirsiniz, ama bence doğru.

Herkesin hayalleri ve fikirleri vardır. Kimi okulunu bitirdiğinde gelecek ile ilgili güzel fikirlere, kimi girişimi ile ilgili farklı uygulamak istediği fikirlere sahiptir. Devamlı güzel şeyler hakkında düşünür dururuz.

Ancak fikirler değersizdir, değerli olan aksiyondur.

Çevremde entelektüel bilgiye sahip çok insan var. Her türlü konuda fikirlere sahipler ve her şey hakkında doğru yolu gösterebileceklermiş gibi kendinden eminler. Popüler kitapları okuyorlar, havalı cümleler kuruyorlar ve neler yapmanız gerektiği konusunda size fikirler sunuyorlar.

Dünya bir sürü fikre sahip ama hiç farkına varılmamış pek çok düşünürle doludur.

Sadece konuşan insanlar yerine, bir şeyleri denemiş insanları dinlemeyi, onlarla zaman geçirmeyi daha çok önemsiyorum.

Çünkü en iyi fikirler, deneyerek, yanılarak ve sonunda öğrenerek gelişir.

Düşünmemeliyiz, fikirler üretmemeliyiz demiyorum, ama ürettiğimiz fikirleri uygulamıyorsak kendimizi kandırıyoruz demek istiyorum.

İnsan fikirler ürettiğinde, bunları yazılı hale getirdiğinde ilerliyormuş hissine kapılır.

Bu bir yanılsamadır.

İlerlemeler sadece aksiyon ile olur.

Bir profesör öğrencilerini iki gruba ayırır.

En iyi fotoğrafı çeken öğrenci en iyi puanı alacaktır. Profesör grupları aşağıdaki gibi düzenler.

• Birinci gruba sadece bir adet fotoğraf çekmelerini ve sadece bir hakları olduğunu söyler. Öğrencilerin fotoğraf çekmeden önce fikir üretmeleri ve ona göre çekim yapmaları gerekecektir.

• İkinci grup ise istedikleri kadar fotoğraf çekebilecektir. Öğrenciler çektikleri fotoğraflar içerisinden sadece bir tanesini sunabilecektir.

Deney sonucunda en başarılı fotoğraflar hep ikinci gruptan çıkmıştır.

Çünkü aksiyon almak, öğrenmek ve kendini geliştirmek için öğrencilere fırsatlar sunmuştur. Her fotoğraf çekiminde öğrenciler daha iyi bir seviyeye ulaşmıştır.

Fikirleri hiç zaman kaybetmeden, kararlı bir şekilde hayata geçirmek gerekir. Aksiyona geçmek için en mükemmel fikre sahip olmak gerekmez. Sadece başlamak gerekir.

Cesaretin gücü ve büyüsü vardır.

Hayat ya cesaret isteyen bir maceradır ya da hiçbir şeydir.

Unutmamalıyız ki en çok düşünen değil, en çok aksiyon alan, deneyen kazanır.

Sevgi ile

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Küçük iyileştirmeler neden daha iyidir?

• Hata mı o da nedir?

• Sakın erteleme

• Zamanı bahane etme

• Hedefe değil, sisteme odaklan

Hepimiz çalışıp, başarıyı yakalamak, kendimizi kanıtlamak isteriz. Ancak başarıyı yakaladığınızda dikkatli olmanız gerekir.

Çünkü hiçbir şey başarı gibi başarısızlık yaratmaz.

İnsan başarılı olduğu anda en savunmasız halinde olur. Başarı rahatlık getirir, verimsizlik getirir ve en kötüsü de kendini beğenmeye yol açar.

Çevremde başarılı olan girişimlere ya da kişilere baktığımda kendilerine aşık olduklarını görüyorum. İnovasyonu, sıkı çalışmayı ve risk almayı bırakıyorlar. Yakaladıkları başarıyı ve şöhreti korumak için savunmaya çekiliyorlar.

İşte bu nokta çok tehlikelidir.

Oysa başarıyı yakaladığınız anda daha hızlı oynamalı, verimliliğe ve sürekli gelişime kendinizi daha çok adamalısınız.

Nelson Mandela’nın dediği gibi;

"Kişi yüksek bir tepeye tırmandığında, tırmanacak başka birçok tepenin olduğunu keşfeder."

Etmelidir.

Yıllardır çalıştığımız bir mali müşavirlik firması ile yollarımızı ayırdık. Son yıllarda kurumsallaştılar ve büyüdüler. Görünürde başarıyor gibiydiler. Ama artık müşterileri ile iletişim kurmayı umursamaz ya da beceremez oldular. Sorunlarımızı ve taleplerimizi dinlememeye başladılar. Ayrılırken bile işin sahibi arayıp, neler oluyor, sorun nedir demedi. Müşterisini dinlemedi.

Kabul edilemez.

Girişiminiz ne kadar başarılı olursa, müşterilerinize karşı o kadar alçakgönüllü ve yakın olmalısınız.

Eğer müşterinizin bir sorunu varsa ya da müşteriniz mutsuz ise onu arayın (mail atmayın, whatsappdan yazmayın). Özür dileyin, sorununu çözün. Güvenini kazanın. Ticaret güven ile yapılır, insanlar güvendiği inanlara referans olurlar.

Bunun tersi durumlarda, ölüm vadisine girdiniz demektir.

Unutmayın ki;

Sizi dağın zirvesine çıkaran şeyleri yapmayı bıraktığınız an, zirveden aşağı doğru kaymaya başlarsınız.

Sevgi ile

Girişimcinin en değerli kaynağı müşterisidir.

Eğer bir ürün ya da hizmet geliştirmek istiyorsak, hedef müşterilerimizi çok iyi anlamamız gerekir. Yoksa daha başlamadan sonu hazırlamış oluruz.

Çevremde bir araya gelen yazılımcı arkadaşların "Şöyle bir şey olsa ne güzel olur, ne güzel bir fikir, hadi yapalım" diye yola çıktığını çok görüyorum.

Genelde bu tür hikayelerin sonu üzücü bitiyor. Boşuna zaman ve enerji kaybı oluyor.

Senin ihtiyaç olarak gördüğün bir şey gerçekte öyle olmayabilir, ya da farklı bir yaklaşım ile zaten çözüme kavuşmuş olabilir.

Bu konuya güzel bir örnek Datadog.

Datadog, 2 milyar dolar ARR’a sahip bir girişim.

Firmanın CEO’su Olivier Pomel’in bu anlamda çok güzel bir örneği var. İkisi de mühendis olan ortaklar şirketlerini kurduklarında hiç kod yazmamışlar. 6 ay boyunca hedef müşteri ve kullanıcı adayları ile görüşüp, onlardan ihtiyaçları öğrenmişler. Sahada neler çalışıyor, insanlar nelerden şikayetçi detaylı şekilde anlamışlar.

Olivier özellikle uygulamalarını kullanıp bırakan müşterilerden öğrendiklerini hiç bir yerden öğrenemediğini belirtiyor.

Kesinlikle katılıyorum.

Bir yerde müşteriden kötü bir haber var ise orada mutlaka öğrenme fırsatı vardır. Hele ürününüzü beğenmeyen ve sizi bırakacak olan bir müşteri, yeni şeyler öğrenmek ve kendinizi geliştirmek için inanılmaz ölçüde değerlidir. Onlara sahip çıkın.

Müşteriler en iyi öğretmenlerdir.

Onları sadece ödeme yapan kuruluşlar olarak görmemek gerekir. Onları, bize gerçek ihtiyaçları öğreten, nelerin çalıştığını, nelerin çalışmadığını, hangi geliştirmelerin yapılmasının mantıklı olduğunu bize gösteren öğretmenler olarak ele almak gerekir.

Öğretmenlerimizi ne kadar iyi dinlersek ve anlarsak, o kadar ileri gideriz.

Sevgi ile.

İnsanın en kötü yönlerinden biri olgunlaştıkça daha katı ve kuralcı hale gelmesi sanırım.

Yaşadıkça ve öğrendikçe yeni davranışlar ve kendimize özel bir kimlik oluştururuz.

Ancak bir kimliğe ne kadar sıkı tutunursak o kimliği aşıp büyümek o kadar güçleşir. İnsanın kimliği üzerinde kafa yorma ve gözden geçirme işlemlerini devamlı yapması gerekir.

Kimliğimizi oluştururken esnek bir şekilde tanımlama yapmamız önemlidir.

Birkaç örnek;

• Ben bir CEO’yum anlayışı hatalıdır. Ego içerir. CEO’luktan düşersen seni yıpratır. Yerine ben bir şeyleri kuran ve yönetebilen bir insanım daha doğru bir kimlik tanımıdır. Pozisyonun değişse bile bu bakış açısı yaşamaya devam eder.

• Ben bir sporcuyum anlayışı hatalıdır. Sakatlanabilirsin, o zaman oluşturduğun kimlik ile bir bağın kalmaz, bu seni üzebilir. Ancak ben fiziksel zorlukları seven birisiyim daha doğru bir bakış açısı oluşturur.

• Ben bir girişimciyim anlayışı hatalıdır. Girişimini kaybedebilirsin, ya da başka olumsuzluklar yaşabilirsin. Ben insanlara hizmet etmeyi seven birisiyim daha doğru bir bakış açısı sağlar. Nerede olursan ol geçerlidir.

İnsanların emekli olduklarında, ya da boşa düştüklerinde depresyona girmelerinin nedeni kimlik bunalımıdır. Hayatı boyunca oturan kimlik bir anda geçersiz hale gelince insan bocalar.

Daha esnek, daha yumuşak bir kimlik tanımı daha doğru bir bakış açısı verir.

Hatta bu seni öğrenci seviyesine geri çeker. Esnek bir kimlik tanımladığında öğrenmen gereken sonsuz bir kaynak olduğunu da kabul etmiş olursun.

Ego'yu yok etmiş olursun.

Bu konu ile ilgili ünlü bir Çin filozofu şöyle der.

İnsan yumuşak ve esnek doğar,

Ölünce kaskatı ve serttir.

Bitkiler yumuşak ve bükülebilir doğar,

Ölünce kırılgan ve kurudurlar.

Yani her kim sert ve katı ise ölümün mürididir.

Her kim yumuşak ve uysal ise yaşamın mürididir.

Sert ve katı olan kırılır.

Yumuşak ve esnek olan galip gelir. 

- LAO TZU

Sevgi ile.

Kimse hayatında kriz yaşamak istemez, her şey sorunsuz ve sakin bir şekilde ilerlesin ister.

Peki sakinlik bize ne kazandırır?

Bence hiçbir şey.

Sakin bir hayat bizi hep aynı sonuçları alacağımız bir yaşama iter. Bu da bir süre sonra alışkanlık haline döner. Konfor alanı dediğimiz budur. Kendimize bir konfor alanı üretmiş oluruz. Sonrasında hep değişimden bahsederiz ama değişemeyiz.

Bu, bireylerde nasılsa girişimlerde de aynı şekildedir.

Hep aynı sarmalın içerisinde döner durursunuz. Radikal değişiklikleri yapamaz olursunuz.

Hem bireysel hem de organizasyon içerisinde kalıcı değişiklikler için krizler kaçırılmaması gereken fırsatlardır.

Krizler çok değerlidir, içerisinde fırsatlar yatar

Bazen insanların kendilerine gelmelerini sağlamak için ciddi bir darbeye ihtiyaçları vardır. Bu, bulundukları pozisyonlardan atılmak, bir yarışı kaybetmek ya da bir girişimini batırmak olabilir.

Hepimiz Steve Jobs’un Apple’den kovulma hikayesini biliriz. Girişimi kuran birinin işinden kovulması bir trajedi olarak görülebilir. Ama Steve Jobs, bu kovulmaya ihtiyacı olduğunu ve bu şekilde daha güçlü şekilde geri döndüğünü kabul etmiştir.

Benzer şekilde NASA yöneticileri, kurumun güvenlik alışkanlıklarını iyileştirmek için yıllarca uğraşmışlardır. Ama kalıcı bir ilerleme kaydedememişlerdir. Sonucunda Challanger 1986’da patlayınca tüm prosedürler değiştirilmiş, bugünkü başarılara giden yollar açılmıştır.

Bir kriz bize daha önce yapamadığımız şeyleri yapma fırsatı verir.

Dolayısı ile kriz anlarında sakin olmak, içerisindeki hazineleri bulmak için detaylı düşünmek gerekir.

Krizi hemen kapatayım, olmamış gibi davranayım gibi yaklaşımlar doğru değildir. Akıllı bir lider krizden alabildiği maksimum değeri almaya çalışmalıdır.

Kriz varsa değişim vardır.

Sevgi ile.

Hepimiz bir çok etkinliğe ve toplantıya katılırız. Toplantılar işimizi ve kendimizi geliştirmek için gereklidir. Doğru şekilde hazırlanılan toplantılar ilerlemek için çok büyük fayda sağlar. Ancak bu, devamlı toplantılar yapalım anlamına gelmiyor.

Toplantıların sayısı az olmalı ama verimli olmalılar.

Toplantılara zamanında katılmak imaj açısından, işinize verdiğiniz önemi göstermek açısından çok önemlidir.

Katılacağım hiç bir etkinliğe geç kalmak istemem. Bu konuda takıntılı birisiyim. Toplantı ister online olsun, ister fiziki olsun her zaman zamanında orada olmayı isterim.

Toplantılara zamanında katılmanın faydaları hakkında çok güzel bir hikaye var.

Genel olarak Nobel ismini duyan herkes Alfred Nobel’i hatırlar. Alfred Bernhard Nobel, İsveçli kimyager ve mühendis, dinamitin mucididir. Nobel ödülleri, Alfred Nobel tarafından kurulan bir derneğin insanlığa hizmet edenleri ödüllendirmek için verilen çok prestijli bir ödüldür.

Nobel Kardeşler, Alfred Nobel, Ludvig Nobel ve Robert Nobel çok başarılı ve zengin bir ailedir. Rusya’da ve Azerbaycan’da çok büyük fabrikalar kurmuşlar, silah ve petrolü yönetmişlerdir.

“Nobel kardeşler, her toplantıya 20 dakika erken katılırlarmış.

Bu disiplini ömürleri boyunca sürdürmüşler. Herhangi bir toplantıdan önce konuşulacak hiç bir detayı kaçırmak istemezlermiş.

Ortam ve kişileri anlamanın toplantıyı doğru yönetmek için gerekli olduğunu düşünürlermiş.“

Yaklaşımı çok beğendim. Bu yaklaşımı hepimizin uygulaması gerektiğini düşünüyorum.

Toplantılara herkesten önce katılırsanız;

• Ortamı herkesten önce görme şansınız olur. Bu da son dakika çıkacak bir krizi ya da sorunu yönetmeniz açısından size avantaj sağlar.

• Toplantı için yapılan hazırlıklarınızı gözden geçirmeniz için zamanınız olur.

• Önemli gördüğünüz şeyleri not alabilirsiniz. Toplantıdan çıkarmak istediğiniz sonuçları belirleyebilirsiniz.

• İşinize verdiğiniz özeni göstermiş olursunuz. Karşıdaki insanlarda olumlu bir izlenim bırakırsınız.

• Daha sakin ve daha kontrollü olursunuz.

• Tanımadığınız insanlarla daha çok tanışabilmek için zamanınız olur.

Toplantısına devamlı geç kalan insanların, genelde her işlerinde aynı şekilde davrandıklarını görürsünüz. Bu insanların zaman yönetimi ile ilgili genel bir sorunu olduğunu söyleyebiliriz. Bu tür kişilerle ticaret yaparken de dikkatli olmak gerekir.

Toplantısına özen göstermeyen birisi, ödemelerine ve diğer verdiği sözlerine de aynı şekilde özen göstermeyecektir.

Çünkü;

Eylemlerimiz, gerçek motivasyonlarımızı ortaya çıkarır.

Sevgi ile.

Gebze Ticaret Odamızın düzenlediği ticari işbirliği programı için Azerbaycan'ın başkenti Bakü’deyim. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ticari ilişkileri geliştirmek için geldik. B2B görüşmeler yaptığımız faydalı bir organizasyon oldu.

Gelmişken şehri ve kültürü tanımamız için programa şehir turları eklenmiş. Bakü inanılmaz güzel bir şehir, çok beğendim.

Otobüs ile şehir turu yaparken tur rehberimiz çok ilginç bir hikaye anlattı. Hikaye çok anlamlı, o nedenle yazımda paylaşmak istedim.

Hikaye şöyle;

Bakü eskiden bir sahra imiş. Sadece kıyı kesimlerde balıkçılar yaşarmış. Toprak, kurak ve çöl olduğu için iç kısımlarda yerleşik bir hayat yokmuş.

Hazar denizinden geçen her gemiden gümrük vergisi gibi vergiler alınırmış.

Bir gün şehrin yönetimine geçen bir lider (adını hatırlayamadım), vergilere ek bir vergi daha getirmiş. Bu yeni vergi şöyle imiş.

Bir gemi Bakü’de ticaret yapmak istiyorsa bir torba kara toprak vermek zorunda bırakılmış.

Gemiler Bakü’ye her geldiğinde mecburen bir torba kara toprak getirmiş.

Bu topraklar Bakü’yü yeşillendirmek ve toprağı verimli hale getirmek için kullanılmış.

Ve bugünkü harika şehrin temelleri o tarihte atılmış."

Hikaye mitolojik olabilir mi bilmiyorum ama içerisindeki ders çok değerli.

İnsan olarak küçük iyileştirmeler kaydetmeyi hep çok hafife alırız. Genellikle kendimizi büyük başarılar ve ilerlemeler gerektiğine inandırırız.

Oysa her gemiden gelen bir torba toprak zaman içerisinde çok güzel bir şehir ortaya çıkarabilir.

Her günümüz hayatımızı geliştirmek için bize fırsatlar sunar. Her gün daha iyiye doğru yapacağımız küçük bir iyileştirme bizi bir süre sonra çok güzel yerlere getirebilir.

Neyi tekrar edersen, onu elde edersin.

Sevgi ile.

İlginizi çekebilecek diğer yazılarım

• Küçük adımlar

• Az, çoktan iyidir

• Neyi tekrarlıyorsan onu alırsın

• Öğretmek fark yaratır

• Sakın erteleme

Hepimiz bir düzen tuttururuz ve o düzene uyarak bir hayat yaşarız.

Güvende olduğumuz, risk olmayan bir hayat bize kolay gelir. Ne yapmamız gerektiğini biliriz, aynı şeyleri yaparak farklı sonuçların gerçekleşmesi için dua ederiz.

Ama gelişmeler bu şekilde olmaz.

Kendimize oluşturduğumuz kutunun içerisinde durmak iyi gibi görünür. Çevremizde bu şekilde davranmanın mantıklı olduğunu bize anlatan bir çok şey bulunur. Okul, aile ve toplum bize uyum sağlamayı öğretmeye çalışır.

Sonucunda çoçukken özgürce kurduğumuz hayalleri, büyüyünce kuramaz oluruz.

Mantıklı bir adam dünyaya uyum sağlar.

Ancak genele uymayan adam ise dünyayı kendisine uydurmakta ısrar eder. Bütün ilerlemeler bu kalıplara sığmayan adamlardan çıkmıştır.

Bu yazımı WebSummit 2023 etkinliği için geldiğim Lizbon’dan yazıyorum.

Dünyanın dört bir yanından gelen harika insanlar, harika girişimciler var. Onların hikayelerini dinleyip, onlara kendi hikayemi anlatınca şunu gördüm. Eğer bir fikrin varsa peşine düşmen, seninle aynı hayalleri paylaşan insanların arasında olman gerekiyor. Eğer yoksan yeterince zorlamıyorsun demektir.

Eğer kısıtlı düşünen bir ekosistem içerisinde durmaya devam edersen, o ekosistemin bir oyuncusu olarak hayatına devam ediyorsun. Sen de kısıtlı düşünüyorsun.

Global başarı yakalamak isteyen, global başarıların olduğu yerlerde olmalı.

Bunun için de kutunun dışına çıkman gerekiyor.

Etkileşim kurmak, öğrenmek ve en önemlisi de gelişime açık olman gerekiyor. Bilinçli şekilde kendine yatırım yapman gerekiyor.

Kendini yenilemek için bir risk almaz isen, kısa bir süre sonra yok olma riskine giriyorsun.

Şampiyon F1 pilotu Mario Andretti’nin çok güzel bir sözü var.

“Eğer her şey kontrol altında görünüyorsa, yeterince hızlı gitmiyorsun demektir.”

Sevgi ile.

Aksiyon filmlerinde çokça denk gelmişizdir, bombanın patlamaması için son dakika bir karar verilmesi ve doğru kablonun kesilmesi gerekir. Genelde aktör hep doğru kabloyu keser ve her şey tatlıya bağlanır. 

Hafta sonu EBITET’in düzenlediği bir etkinlikteydim. 

Kariyer ile ilgili konuştuğumuz etkinlikte öğrenci arkadaşlar girişimci oldun, nasıl böyle bir yol haritası oluşturdun gibi sorular sordular. 

Sorunun kolay bir cevabı yok.

Ama filmlerdeki gibi bir kabloyu keserek olmadığını biliyorum ya da en başından tüm resmi görüyordum demek hatalı olur.

Her şeyin temelinde hareket etmek yatıyor. 

Aklında bir şey vardır onu denersin, doğru ise devam eder yeni şeyler ekler, denemeye devam edersin, doğru değil ise geri çekilir neden olmadığını anlar daha farklı şekilde yeniden denersin. 

Zaman içerisinde bu ilerlemeler seni olduğun kişi yapar. 

En büyük sorun hazır değilim, zamanı gelince, şartlar uygun olunca gibi bahanelerin arkasına saklanmaktır. Bunlar aslında bahaneden çok korkudan söylediğimiz şeylerdir. Altında yatan tek düşünce ‘ya olmazsa’…

Merak etme kırmızı kablo mu mavi kablo mu diye tek şık yok. Kırmızı kablo da mavi kablo da seni ileri götürecektir.

Çünkü sen emek vermedikçe hiç bir fikir işe yaramaz.

Herhangi bir alanda başarının temelinde kendini, başardığına ikna etmen yatar. Eğer ilerleme kaydedersen, kendine güvenin artar, kendine olan güvenin arttıkça daha çok ilerleme kaydedersin. Bu düşmek de olabilir. Başarısızlığın da bir ilerleme olduğunu unutmamak gerek, yanlış kabloyu mu kesmişsin, o zaman sıra doğrusundadır. 

Günümüz sorunlarından biri, insanlar başarılı olduklarını dışarıdaki insanlara inandırmaya çalışıyor ama kendisine güvenmiyor. Sosyal medya bunun en büyük nedenlerinden birisi. 

Bir illüzyonu mu yaşamak istersin yoksa gerçeği mi? 

Hangi alanda ilerlemek istiyorsan iste, küçük küçük ilerleme kaydettikçe, yol seni istediğin yere götürecektir. 

Sevgi ile.

Bir insanın gelişimini engelleyen en büyük şey kabullenmedir.

Aklı başında herkesin bize verdiği tavsiye, gerçekleri olduğu gibi kabul etmemiz gerektiği yönündedir. Ama dünyayı değiştirenlerin hepsi genel kabul görmüş şeyleri kabul etmeyen kişilerden çıkmıştır.

Geçtiğimiz haftalarda Oppenheimer isimli sinema filmini izleme şansım oldu. Okuduğum kitaplardan hikayeyi biliyordum ama görsel efektlerle epey etkileyici bir film olmuş. Film, bilim insanlarının imkansız bir şeyin peşine düşmelerini konu alıyor. Sonundaki felaketin siyasi ve insanı boyutlarını bir kenara bırakarak, bilim insanlarının bombayı yaparken durumu imkansız diye kabul etmemeleri, çözüm üretene kadar devam etmeleri ilham verici. Herkes bu şekilde bir şey yapılamaz diye kabul etse idi başaramayacaklardı.

İnsan eğer durumunun gerçekten farkında ve devamlı çözüm aramaya ve denemeye devam ediyor ise mutlaka işin içinden başarılı şekilde çıkacaktır.

Gerçekleri es geçelim demiyorum, ama başka insanların gerçeklerinin bizim gerçeklerimiz olmasına izin vermemeliyiz.

Hayal etmekten, büyük düşünmekten asla vazgeçmemek lazım. Aksi durumda zaten yaptığımız işlerden, yaşadığımız hayatlardan keyif alamayız.

Aşağıdakileri kesinlikle kabul etmemeliyiz. Hepsini değiştirmek elimizdedir.

• Sağlık problemleri (kilo v.b.)

• Olumsuz ekosistem (Arkadaş v.b.)

• Ekonomik durum

• Bulunduğun coğrafya

Steve Jobs’un bir sözü var.

"Zamanımız kısıtlı! Bu yüzden başka insanların gürültüsünün kendi kalbinizin sesini duymanızı engellemesine izin vermeyin.”

Herkes kendi kalbine ve kabullerine göre yaşamalı.

Sevgi ile

İnsan istediği değişimi nasıl yakalayabilir? Nasıl daha iyi bir vücuda, ekonomiye ya da daha insani ilişkilere sahip olabilir?

Bu sorulara cevabım, küçük ve sürekli adımlar ile olurdu.

“Tiny Habits” adında bir kitap okuyorum.

Küçük alışkanlıkların nasıl büyük değişiklikler yapacağı ile ilgili güzel bir kitap. Kitapta şunu anlıyorsun, her şey bir gecede değişmiyor.

Başarmak istiyorsan çok küçük değişiklikler ile başlayıp bunları hayatında kalıcı hale getirmen gerekiyor.

Kitap süreklilik üzerine çeşitli yöntemler sunuyor. Örneğin vücudunu geliştirmek istiyorsan her gün 2 adet şınav çekebilirsin diyor. Baktığında 2 nedir, çocukça gibi görünebilir, ama her gün 50 tane çekerim dediğinde bunu bir gün yapıp ertesi gün yapamıyorsun. Bu da kendine olan özgüvenini kaybedip, süreci bırakmana neden oluyor. Ama basit olanları yaptıkça kendine olan güvenin gelişiyor.

Buradaki amaç önce bu yeni alışkanlığı küçük de olsa hayatının bir parçası haline getirmek. Hepimizin bir hayat akışı var, farkında olmadan belli bir kalıpta yaşıyoruz. Eğer bu kalıbın içine büyük bir şeyi dahil edeyim dediğimizde, akışı bozduğu için bir süre sonra akışın dışında kalıyor.

Küçük ve akışı bozmayan bir şey eklediğimizde zaman içerisinde sistemimizin bir parçası haline gelebilir. Eğer sisteminin bir parçası haline getirmeyi başarır isen, onu geliştirme şansını da yakalıyorsun.

Bu nedenle çok büyük değişikliklerin, çok küçük değişikliklerden başladığını asla unutmamak gerekiyor.

Küçük başlamalı ve sürekli devam ettirmeliyiz.

Sevgi ile.